Nosework and Tracking 

 

Seminar Anne Lil Kvam

 

Omdat het gebruik van de neus steeds meer gezien wordt als de manier, om op een voor hond weinig stressvolle en geestelijk (en voor de baas ook fysiek) vermoeiende wijze samen met de baas iets te ondernemen en ik nog heel weinig af weet van werken met de neus van de hond, heb ik op 13 april een deel van het seminar Nosework and Tracking door Anne Lil Kvam bijgewoond.

 

“Anne Lil Kvam begon in 1986 haar ‘hondenwerk’ door haar eigen hond op te leiden tot Search and Rescue hond. In 1995 studeerde ze af aan de Turid Rugaas Hondentrainerschool en vanaf dat moment werkt ze fulltime met honden. Tussen 1997 en 2000 verblijft ze 3 jaar in Angola waar ze de locale handlers helpt de honden op te leiden om landmijnen op te sporen. Haar filosofie en persoonlijke ervaring met dieren helpen dieren bij het ontwikkelen van hun natuurlijke intelligentie zonder daarbij gebruik te maken van straf. Zij biedt een andere manier van omgaan met dierenaan, waarbij veel aandacht is voor de behoeften van het dier en aan manieren om aan die behoeften te voldoen. Anne Lil’s trainingsmethode leert daarbij hoe de dieren te trainen op een meelevende manier met veel geduld en vaardigheid zodat de dieren zich kunnen gedragen op een manier die overeenstemt met hun natuur!”

 

Anne Lil is een kleine, heel rustig overkomende Zweedse. Ze verteld in duidelijk, goed te volgen Engels haar interessante verhaal. Er is veel ruimte voor vragen en inbreng vanuit de niet al te grote groep deelnemers waardoor het geheel vrij interactief en open is! Ze begint haar verhaal met te vertellen wat de basis is voor haar omgang met honden nl.:

  • Respect
  • Interesse voor wat honden bezig houdt (ruiken!)

 

Daarna vervolgt ze met een verhaal over de zintuigen van de hond.

 

In haar ogen (vanuit de leer van Turid Rugaas) is zicht het belangrijkste zintuig van de hond! Een belangrijk deel van de communicatie van honden gaat via lichaamstaal en zicht is daarvoor het belangrijkste zintuig! Honden gaan pas zien vanaf 14 dagen na de geboorte en is pas volledig ontwikkeld met 2/3 maand. Zichtprikkels worden in de hersenen ontvangen in de cerebrale cortex en is dus rationeel/technisch zintuig.

In vergelijking met mensen zijn er een aantal belangrijke verschillen:

  • Honden zien bewegingen beter (80 beelden per seconde, mensen: 60 beelden per seconde)
  • De blikwijdte van honden is veel groter dan van mensen (honden zien 270°, mensen zien 180°)
  • Honden zien minder kleuren (geen rood maar meer schakeringen van blauw.
  • Honden kunnen beter contrast zien, dat houdt in dat ze beter zien dan mensen in de schemering maar minder goed bij fel zonlicht.

 

De neus is wat haar betreft het best ontwikkelde zintuig! Geuren worden al waargenomen voor de geboorte en zijn volledig ontwikkeld met de seksuele volwassenheid. Geur worden in de hersenen waargenomen door het limbisch systeem. Hetgeen inhoudt dat dingen die worden aangeleerd mbv geur worden gekoppeld aan emoties en dus sterker zijn verankerd in het geheugen.

 

Een hond kan ook al vrij vroeg voor zijn geboorte horen (17 dagen voor de geboorte) en het gehoor is net als de geur volledig ontwikkeld met de seksuele volwassenheid. Ook geluiden worden waargenomen door het limbisch systeem en zijn dus sterk verankerd in het geheugen.

Smaak is het minst ontwikkelde zintuig van de hond. Maar honden kunnen overgeven en dus leren over ‘slecht’ voedsel en staan open voor het leren eten van nieuw voedsel.

 

Het gevoel is het (qua oppervlakte) grootste zintuig van de hond. Ze kunnen voelen vanaf een paar dagen voor de geboorte en het gevoel is een paar dagen na  de geboorte volledig ontwikkeld (het vermogen om te reageren op pijnprikkels ontwikkeld zich pas later!!) Honden kunnen een vlieg voelen landen op hun haar en hebben ‘snorharen’ over hun hele lichaam.

 

Anne Lil Kvam ziet 2 methoden van trainen, enerzijds door pijn en angst: dit levert snel en efficiënt resultaat maar een minimale input van de hond en alleen als je er bij bent. Anderzijds door plezier en leuks: dit duurt langer, is minder efficiënt maar je krijgt maximale inzet van je hond, hij heeft plezier en de hond gaat zelf gedrag aanbieden!! Ze geeft aan dat leren door angst/straf heel snel werkt, hetgeen ook logisch is, in de natuur heeft het niet reageren op angst vaak heel ernstige gevolgen (als een hond niet bang is voor een beer, dan maakt die beer hem hoogstwaarschijnlijk dood!) En dat het heel veel goede gebeurtenissen om die angst te vergeten en dat dat lang niet altijd lukt. Daarnaast heeft een ‘goede’ gebeurtenis niet altijd een direct gevolg waardoor het langer duurt om de link te leggen. Honden proberen, naar haar idee, in balans te blijven: het slechte te vermijden en het goede na te streven (vanuit hondenoogpunt gezien, natuurlijk!)

 

Na deze uitgebreide uitleg over zintuigen en leren bij de hond begon de uit leg over het Nosework. Je kunt honden leren dingen op een verschillende manier te onderscheiden nl.:

            Geur   -  Voorwerpen die er hetzelfde uitzien maar met een specifieke geur.

            Vorm  - Voorwerpen met een zelfde kleur en geur maar verschillende vorm.      

            Kleur  -  Voorwerpen met een zelfde vorm en geur maar een ander kleur.

                         (n.b. Niet beginnen met rood en groen, ivm met moeilijker onderscheid  tussen die kleuren)

 

 

Het maken van onderscheid tussen de voorwerpen leer je de hond in verschillende stappen aan:

 

Stap1:

Het associëren van de bedoelde geur, kleur of vorm met een beloning. Je laat de hond het voorwerp zien/ruiken en toont hij belangstelling dan beloon je de hond voor die belangstelling. De beloning kan zijn voedsel, aandacht, spel of at de hond ook maar als aandacht ervaart!


Anne Lil liet het ons zien dmv een sleutelbos. Het liefst een sleutelbos aan een keycord (zodat de geur van de hand niet te dicht bij de geur van de sleutelbos komt!). Toont de hond interesse voor de sleutelbos dan wordt hij direct (binnen 0,84 sec) beloond. Heeft de hond door dat de sleutelbos beloning oplevert dan kun je de sleutelbos op de grond leggen. Heeft de hond weer aandacht voor de sleutelbos dan direct belonen. Om te kunnen voldoen aan de snelheid waarmee het juiste gedrag beloond kan worden kan het handig zijn om een clicker of (beter nog een) clickerwoord te gebruiken.

Stap 2:

Je gaat het nu iets lastiger maken door een voorwerp toe te voegen. Je begint met dit voorwerp, vanuit de hond gezien, achter het andere voorwerp (waarmee de hond al de associatie van beloning heeft gemaakt!) te leggen. Heeft de hond belangstelling voor het juiste voorwerp, dan belonen, het ander voorwerp levert geen aandacht op!!

Daarna kun je de voorwerpen naast elkaar neerleggen en wederom levert het juiste voorwerp beloning op en wordt de hond bij het ander voorwerp genegeerd. Ook kun je nu langzamerhand meer voorwerpen toevoegen, waarbij geldt dat alleen het juiste (dus waarmee de associatie is gelegd) beloning oplevert!

Stap 3:

De hond laat nu bij het zien/ruiken van het juiste voorwerp een bepaald gedrag zien, dat kan zijn: de baas aankijken, gaan zitten, bij je brengen, blaffen etc. Het is afhankelijk van de hond welk gedrag hij gebruikt om te laten merken dat hij het juiste voorwerp heeft gevonden. Dit is “Marking Behavior”.

Stap 4:

Als het goed is biedt de hond nu zelf het gewenste gedrag aan, hij geeft aan welk voorwerp je zoekt, zodra hij mag kijken. Nu ga je de hond alleen nog maar belonen als je hem de aanwijzing hebt gegeven die je voor het bepaalde voorwerp hebt bedacht. Bv zoek mijn sleutels, wat is de rode pot. Soms moet je wat stapjes terug in aantal voorwerpen of de positionering.

Stap 5:

Het gedrag gaan vastzetten, dus regelmatig, niet te lang, oefenen zodat het gedrag zich vastzet.

Stap 6:

Het gedrag veralgemeniseren, dus in verschillende situaties en contexten toepassen. Je begint bij elke nieuwe geur, kleur of vorm weer opnieuw bij stap 1 om de hond de aan wijzing voor dat specifieke voorwerp aan te leren.

 

Het gemakkelijkst om mee te beginnen zijn: sleutels, sokken en portemonnees. Zorg er voor dat de hond goed gemotiveerd is (niet te!!) en dat er weinig afleiding is in de aanleerfase. Als afleiding geldt ook het zichtbaar hebben van de beloning of de beloning gaan pakken voordat de hond het juiste voorwerp heeft aangegeven (vandaar de clicker of het clickerwoord).

 

Nosework is geschikt voor honden van alle leeftijden, rassen en fysieke gesteldheden, het is wel heel vermoeiend (geestelijk!) dus doe het niet te lang!  Ik heb erg genoten van duidelijke uitleg en uiterst hondvriendelijke benadering met heel veel respect en liefde voor de hond!! Mocht Anne Lil Kvam weer komen dan ga ik zeker het gedeelte over Tracking ook nog volgen

 

Cookies helpen ons onze services te leveren. Door onze services te gebruiken, geeft u aan akkoord te gaan met ons gebruik van cookies. OK